Εμφάνιση e-abstract


Κωδικός: 51,   Τελευταία τροποποίηση: 19/5/2007
Θεματική ενότητα: - Η Υπερηχογραφία στο Μυοσκελετικό Σύστημα

Τίτλος:


Υπερηχογραφικη διευρευνηση παθολογιας ποδοκνημικης και ακρου ποδας

Ομιλητές:

Π. Μπρέστας


Περίληψη :


     Το φάσμα των παθολογικών οντοτήτων όπου ενδείκνυται υπερηxoγραφική διερεύνηση της ποδοκνημικής αρθρώσεως και του άκρου ποδός περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο την παρουσία τενοντοπαθειών , μερικού πάχους ή πλήρων ρήξεων των τενόντων (συνηθέστερα του αχίλλειου, του οπίσθιου κνημιαίου, των περονιαίων), συνδεσμικών κακώσεων, συνδρόμου ταρσιαίου σωλήνα , φλεγμονών της πελματιαίας περιτονίας, νευρώματος Morton.
     Στην τενοντοπάθεια παρατηρείται εντοπισμένη ή διάχυτη διόγκωση του τένοντα, ο οποίος εμφανίζεται υπόηχος. Η παρουσία τιτανώσεων είναι ενδεικτική χρονιότητας των βλαβών. Στην τενοντοελυτρίτιδα διαπιστώνεται παρουσία υγρού επί τα εντός του τενοντίου ελύτρου. Με δεδομένο ότι ο μακρός καμπτήρας το μεγάλο δάκτυλο επικοινωνεί με την υπαστραγαλική άρθρωση περίπου στο 20 % του φυσιολογικού πληθυσμού, το υγρό εντός αυτού είναι ενδεικτικό ενδαρθρικής συλλογής. Τα ηχομορφολογικά χαρακτηριστικά των τενοντίων ρήξεων περιλαμβάνουν: α) την παρουσία επιμήκων διαχωριστικών γραμμών (ειδικά στους περονιαίους τένοντες) (εικ.1α,β), β) εγκαρσίων ελλειμμάτων συνέχειας μερικού πάχους ή, γ) πλήρων ρήξεων με το κενό – χάσμα να καλύπτεται από αιμάτωμα , ή από γύρω ιστούς (κήλη). Να σημειωθεί ότι τα κατεαγότα απομακρυνθέντα τμήματα συχνά εμφανίζουν παράπλευρες ακουστικές σκιές.
     Ο πλήρης χαρακτήρας της ρήξεως επιβεβαιώνεται με την κινητοποίηση, ενώ παρέχεται η δυνατότητα να διαπιστωθεί εάν τα ερειγμένα χείλη μπορούν να έρθουν σε ανατομική επαφή μεταξύ τους. Οι δυναμικές δοκιμασίες χρησιμεύουν επίσης για τον έλεγχο της τενόντιας αστάθειας (ρήξη των καθεκτικών συνδέσμων), ειδικά στους περονιαίους τένοντες. Να σημειωθεί ότι το υπερηχογράφημα στις περιπτώσεις τενοντίων βλαβών μπορεί να χρησιμεύσει για την καθοδήγηση θεραπευτικών αναρροφήσεων – εγχύσεων, γεγονός το οποίο έχει συχνότερη εφαρμογή σε περίπτωση τενοντοελυτρίτιδος, όπου μπορούν να γίνουν εγχύσεις επί τα εντός του ελύτρου.
     Ο αχίλλειος τένοντας υφίσταται συχνά ρήξεις ως αποτέλεσμα αθλητικών κακώσεων, μπορεί όμως να συνοδεύουν συστηματικές νόσους όπως φλεγμονώδης αρθρίτιδα, σακχαρώδης διαβήτης, ουρική αρθρίτις. Η συχνότερη θέση ρήξεως του αχίλλειου εντοπίζεται περί τα 2 – 6 εκ. εγκύτερα της καταφυτικής του μοίρας στην πτέρνα, σε περιοχή σχετικά χαμηλής αγγείωσης. Η παρουσία υπόηχης διόγκωσης του τένοντα με διατήρηση της αρχιτεκτονικής των ινών αυτού είναι εύρημα ενδεικτικό τενοντοπάθειας – μερικής ρήξης, αντίθετα η διάσταση των ερειγμένων τενόντιων χειλών είναι ενδεικτική πλήρους ρήξεως αυτού. (εικ.2α,β)
     Το υπερηχογράφημα προσφέρει την δυνατότητα δυναμικής μελέτης του αχίλλειου τένοντα. Στην οξεία ρήξη συνήθως το χάσμα ανάμεσα στα ερειγμένα τενόντια χείλη καταλαμβάνεται από αιμάτωμα. Το μέγεθος αυτού του χάσματος ποσοτικοποιείται με τις δυναμικές δοκιμασίες ραχιαίας και πελματιαίας κάμψης, γεγονός που είναι σημαντικό για την λήψη κλινικής απόφασης χειρουργικής ή συντηρητικής θεραπείας, ενώ έχει επίσης προγνωστικό ρόλο σε σχέση με την χειρουργική έκβαση.
     Το υπερηχογράφημα δίνει την δυνατότητα μελέτης των συνδεσμικών κακώσεων που συνήθως περιλαμβάνουν μερικές ή πλήρης ρήξεις, ενώ μπορεί να αναδείξει την παρουσία οζώδους – κοκκιωματώδους ιστού στην περιοχή των ρήξεων λόγω ατελούς θεραπευτικής αγωγής. Οι συνηθέστερες κακώσεις αφορούν τον πρόσθιο περονοαστραγαλικό (70%) ενώ δεύτερος σε σειρά συχνότητας βλαβών είναι ο περονοπτερνικός (20%) (εικ.3α,β).
     Η θυλακίτης φλεγμονώδους ή μηχανικής αιτιολογίας στο έξω ή έσω σφυρό, στην πελματιαία επιφάνεια, επιπολής του αχιλλείου τένοντα ή οπισθοπτερνικώς μπορεί να διαφοροδιαγνωσθεί αξιόπιστα από άλλους σχηματισμούς με κυστικά χαρακτηριστικά, όπως είναι οι κύστεις του αρθρικού υμένα, οι γαγγλιακές κύστεις ή άλλοι όγκοι όπως είναι το λίπωμα ή και επικουρικοί μύες στην περιοχή.
     Στο σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα παρατηρείται διαταραχή της ηχοδομής – αρχιτεκτονικής του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου, που συνήθως οφείλεται σε παρουσία κύστεων εντός του ταρσιαίου σωλήνα. Σπανιότερα αίτια αποτελούν όγκοι στην περιοχή (π.χ λίπωμα), περιτενόντιες συλλογές, επικουρικοί μύες, κιρσοειδής διάταση των φλεβικών πλεγμάτων της περιοχής, όγκοι του νεύρου (νευρινώματα - σβαννώματα) κ.α. (εικ.4,5)
     Στην φλεγμονή της πελματιαίας περιτονίας παρατηρείται πάχυνση (> 4 χιλ.) και υπόηχη απεικόνιση αυτής. Τα ινώματα της πελματιαίας περιτονίας εμφανίζονται σαν υπόηχα οζίδια. Το νεύρωμα του Morton αναπτύσσεται συνήθως σε γυναίκες μέσης ηλικίας συνήθως λόγω επαναλαμβανόμενων μικροτραυματισμών. Υπερηχογραφικά αναδεικνύεται μία σαφώς αφοριζόμενη, υπόηχη αλλοίωση στο διάστημα μεταξύ των μεταταρσίων οστών, η οποία όταν γίνεται αντιληπτή είναι συνήθως τουλάχιστον 5 χιλ. διαμέτρου.
     Το υπερηχογράφημα δίνει επίσης δυνατότητα ανάδειξης συλλογών υγρού στο πρόσθιο και οπίσθιο κνημοαστραγαλικό κόλπωμα, ενώ είναι επίσης εφικτή η υπερηχογραφική εκτίμηση των έσω και έξω αρθρικών διαστημάτων.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Finlay K, Friedman L. Ultrasonography of the lower extremity. Orthop Clin North Am. 2006 Jul;37(3):245-75.
2. Bianchi S, Martinoli C, Gaignot C, et al. Ultrasound of the ankle: anatomy of the tendons, bursae, and ligaments. Semin Musculoskelet Radiol. 2005 Sep;9(3):243-59.
3. Bleakney RR, White LM. Imaging of the Achilles tendon. Foot Ankle Clin. 2005 Jun;10(2):239-54.
4. Peetrons P, Creteur V, Bacq C. Sonography of ankle ligaments. J Clin Ultrasound. 2004 Nov-Dec;32(9):491-9.
5. Van Holsbeek MT, Introcaso JH, Musculoskeletal Ultrasound. St. Louis: CV Mosby;2001.


Εικόνα 1: Ο καταφυτικός τένοντας του δικεφάλου βραχιονίου απεικονίζεται υπόηχος και διογκωμένος, σε εγκάρσια τομή ( μεταξύ των βελών ), σε περιστατικό μερικής ρήξης αυτού.

Εικόνα 2α: Φυσιολογική απεικόνιση της οστικής παρυφής και του αρθρικού χόνδρου της άρθρωσης του αγκώνα.

Εικόνα 2β: Ανώμαλη παρυφή των οστών καθώς και του αρθρικού χόνδρου σε περιστατικό ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

Εικόνα 3α: Φυσιολογική απεικόνιση της εκφυτικής μοίρας των εκτεινόντων στην περιοχή του αγκώνα.

Εικόνα 3β: Η εκφυτική μοίρα των εκτεινόντων απεικονίζεται πεπαχυσμένη και υπόηχη σε περιστατικό «αγκώνα του τενίστα ».

Εικόνα 4α: Φυσιολογική απεικόνιση του ωλενίου νεύρου στο επίπεδο του αγκωνιαίου σωλήνα   (εγκάρσια τομή).

Εικόνα 4β: Πάχυνση και υπόηχη απεικόνιση του ωλενίου νεύρου στο σύνδρομο του αγκωνιαίου σωλήνα.

Εικόνα 5: Παρουσία συλλογής με ηχογενή στοιχεία εντός του ωλεκράνιου βόθρου.


Copyright by HSUMB