Εμφάνιση e-abstract


Κωδικός: 50,   Τελευταία τροποποίηση: 19/5/2007
Θεματική ενότητα: - Η Υπερηχογραφία στο Μυοσκελετικό Σύστημα

Τίτλος:


Υπερηχογραφικη διερευνηση παθολογιας αγκωνα

Ομιλητές:

Π. Μπρέστας


Περίληψη :


     Το υπερηχογράφημα αποτελεί χρήσιμη μέθοδο για τη διερεύνηση περιπτώσεων που η κλινική εικόνα περιλαμβάνει πόνο χωρίς ανάδειξη εμφανών βλαβών από την απλή ακτινογραφία.
     Η καλύτερη υπερηχογραφική προσέγγιση περιλαμβάνει την εφαρμογή ενός αυστηρού πρωτοκόλλου με διαδοχικό έλεγχο των πρόσθιων, των έξω , των έσω, των οπίσθιων ανατομικών δομών, καθώς και ένα πρόσθετο εντοπισμένο έλεγχο με έμφαση στην περιοχή μέγιστης ευαισθησίας.
     Η μελέτη των προσθίων ανατομικών δομών ξεκινά με τη μελέτη της ακεραιότητας της καταφυτικής μοίρας του τένοντος του δικεφάλου βραχιονίου. Οι ρήξεις συμβαίνουν όταν ο αγκώνας υποστεί βίαιαη κάμψη, ενώ ευρίσκεται σε μέτρια κάμψη. Αναδεικνύεται υπερηχογραφικά η ασυνέχεια των τενόντιων ινών, ενώ μπορεί να διαπιστωθεί έλξη του άπω τενόντιου τμήματος προς τη θέση κατάφυσης, με συνοδό παρούσια ακουστικής σκιάς. Σε γειτονία με τα ερειγμένα τενόντια άκρα, συχνότερα κοντά στη θέση της μυοτενόντιας συμβολής είναι δυνατό να παρατηρηθεί υγρό ή αιμάτωμα. Οι μερικές ρήξεις του εν λόγω τένοντα είναι σπάνιες (εικ.1).
     Η τοιχωματική πάχυνση, η παρουσία ηχογενών στοιχείων και εσωτερικών διαφραγματίων εντός του θυλάκου της καταφυτικής μοίρας του δικεφάλου συνηθέστερα είναι αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενων χρόνιων τραυματισμών. Το υπερηχογράφημα χρησιμεύει για τη διαφορική διάγνωση της θυλακίτιδος από τις υμενικές – γαγγλιακές κύστεις. Επιπλέον, οι αρθρικές συλλογές του προσθίου υμενικού κολπώματος της άρθρωσης του αγκώνα απεικονίζονται υπερηχογραφικά στο επίπεδο του κορωνοειδούς βόθρου σαν άνηχες συλλογές υγρού που παρεκτοπίζουν το τοπικό λίπος προσθίως. Το υπερηχογράφημα δίνει επίσης της δυνατότητα μελέτης των αρθρικών επιφανειών της βραχιονίου – κερκιδικού οστού, βραχιονίου –ωλενίου καθώς και της άπω κερκιδωλενικής άρθρωσης (εικ.2α,β). Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι επίσης δυνατό να αναδειχθούν λανθάνοντα κατάγματα που δύσκολα γίνονται αντιληπτά με τις απλές ακτινογραφίες, ειδικότερα στο επίπεδο της κεφαλής της κερκίδας.
     Το έξω τμήμα της άρθρωσης του αγκώνα εξετάζεται με τον αγκώνα σε θέση έκτασης και το χέρι στο ήμισυ της διαδρομής μεταξύ πρηνισμού και υπτιασμού για τη μελέτη της κοινής εκφυτικής μοίρας του τένοντος των εκτεινόντων και του έξω πλαγίου συνδέσμου. Ο «αγκώνας του τενίστα» είναι μια εκφυλιστική τενοντοπάθεια της κοινής εκφυτικής μοίρας των εκτεινόντων, λόγω επαναλαμβανόμενων μικροτραυματισμών και περιλαμβάνει την πάχυνση και υπόηχη απεικόνιση του τένοντα που μπορεί να συνοδεύεται από διαταραχή της αρχιτεκτονικής των ινών του, μερική ή πλήρη ρήξη αυτού, παρουσία ενδοτενόντιων τιτανώσεων ή ανωμαλιών του οστικού φλοιού (εικ.3α,β).
     Το έσω τμήμα της άρθρωσης του αγκώνα εξετάζεται με τον αγκώνα σε έκταση και το βραχίονα σε έξω στροφή για τη μελέτη της κοινής εκφυτικής μοίρας του τένοντος των καμπτήρων και του έσω πλαγίου συνδέσμου. Τα ευρήματα είναι ανάλογα με αυτά που αναφέρθηκαν στις αντίστοιχες ανατομικές βλάβες του έξω τμήματος. Να σημειωθεί επίσης ότι στη συγκεκριμένη ανατομική περιοχή μπορεί να σημειωθεί διόγκωση των επιχώριων λεμφαδένων σε φλεγμονώδεις ή σηπτικές καταστάσεις του άνω άκρου.
     Το οπίσθιο τμήμα της άρθρωσης του αγκώνα εξετάζεται με τον αγκώνα σε κάμψη 90Ο. Η τραυματική παθολογία του καταφυτικού τένοντα του τρικεφάλου εμφανίζει ηχομορφολογικά σημεία ανάλογα με αυτά του δικεφάλου βραχιονίου, όπως αναφέρθηκαν αναλυτικά ανωτέρω. Στο σύνδρομο του αγκωνιαίου σωλήνα το ωλένιο νεύρο απεικονίζεται πεπαχυσμένο, υπόηχο και μπορεί να εμφανίζει υπεξάρθρημα. (εικ.4α,β) Στις περιπτώσεις αυτές το υπερηχογράφημα δίνει επίσης τη δυνατότητα ανάδειξης της υποκείμενης αιτιολογίας που συνήθως περιλαμβάνει την παρουσία μαζών εκ μαλακών μορίων, μεγάλες αρθρικές συλλογές, υμενική πάχυνση ή διαταραχές της οστικής αρχιτεκτονικής με φλοιϊκές προεξοχές. Τα ευρήματα της θυλακίτιδας του ωλεκράνου ποικίλουν ανάλογα με την αιτιολογία. Έτσι στην περίπτωση θυλακίτιδας φλεγμονώδους - λοιμώδους αιτιολογίας παρατηρείται παρουσία υπόηχου ή διάμεσης ηχογένειας υγρού, με πιθανό συνοδό οίδημα στους πέριξ ιστούς και ενδεχομένως αυξημένη αγγείωση (εικ.5). Στην περίπτωση θυλακίτιδας εκ χρονίων μικροτραυματισμών - τριβής το υπόηχο υγρό συνοδεύεται από ανώμαλη τοιχωματική πάχυνση, και σπανιότερα από ηχογενείς ινώδεις ταινίες ή θρόμβους, ενώ στην περίπτωση της ουρικής αρθρίτιδας, πλην των ανωτέρω, παρατηρούνται ηχογενείς οζώδεις κρυσταλλικές εναποθέσεις που συχνά συνοδεύονται από ακουστική σκιά.
     Τέλος, το υπερηχογράφημα είναι χρήσιμο, όχι μόνο για την ανάδειξη του υγρού εντός των αρθρικών θυλάκων ή εντός των αρθρικών κολπωμάτων (κορωνοειδής βόθρος, οπισθοπλάγιο αρθρικό διάστημα, ωλεκράνιος βόθρος), αλλά και για την καθοδηγούμενη αναρρόφηση αυτού.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Delle Sedie A, Riente L, Iagnocco A, et al. Ultrasound imaging for the rheumatologist. VI. Ultrasonography of the elbow, sacroiliac, parasternal, and temporomandibular joints. Clin Exp Rheumatol. 2006 Nov-Dec;24(6):617-21.
2. Beggs I. Ultrasound of the shoulder and elbow. Orthop Clin North Am. 2006 Jul;37(3):277-85.
3.      Finlay K, Ferri M, Friedman L. Ultrasound of the elbow. Skeletal Radiol. 2004 Feb;33(2):63-79.
4.     Connell D., Burke F., Coombes P. et al. Sonographic evaluation of lateral epicondylitis. AJR 2001:176:1763-77.
5.     Vanderschueren G., Prasad A., van Holsbeeck M. Ultrasound of the elbow. Semin Musculoskel Radiol. 1998:2:223-35.


Εικόνα 1α : Περιστατικό τραυματικής ρήξης οπίσθιου κνημιαίου τένοντα (εγκάρσια τομή).

Εικόνα 1β: Η σχισμοειδής ρήξη του τένοντα του οπίσθιου κνημιαίου σε επιμήκη τομή.

Εικόνα 2α: Φυσιολογική απεικόνιση της καταφυτικής μοίρας του αχιλλείου τένοντα (ΑΤ).

Εικόνα 2β: Περιστατικό μερικής ρήξης (μεγάλα βέλη) του αχίλλειου τένοντα (μικρά βέλη) σε επιμήκη τομή και σε εγκάρσια τομή.

Εικόνα 3α: Φυσιολογική απεικόνιση του πρόσθιου περονοαστραγαλικού συνδέσμου

Εικόνα 3β: Περιστατικό μερικής ρήξης του πρόσθιου περονοαστραγαλικού συνδέσμου με διόγκωση αυτού και υπόηχη απεικόνιση.

Εικόνα 4: Συλλογή υγρού εντός του περιτενόντιου ελύτρου του μακρού καμπτήρα το μεγάλο δάκτυλο ( μκδ),  η οποία συμπιέζει το κνημιαίο νεύρο ( βέλος ).

Εικόνα 5: Ανομοιογένεια – διαταραχή της αρχιτεκτονικής (αστερίσκος)  του κνημιαίου νεύρου (βέλη) μετατραυματικής αιτιολογίας.


Copyright by HSUMB